اما دليل آنكه حكايت سجده و تمرد ابليس نمي تواند حقيقي باشد آن است كه امر الهي به آسمانيان يا امري است تكويني يا تشريعي . اگر امر تكويني است قابل باز گشت و عصيان نيست و اراده اش مساوي با ايجاد و انشاء آن است چنان كه در قول و آيه ي كن فيكون ملاحظه ميشود و هيچگونه فاصله اي ميان كلمه ي وجودي كن و ايجاد فيكون موجود نخواهد بود و حتي اصولا" رقم خوردن امر وجودي همان هويت شي است و هويتي پيشين در ميان نيست تا لازمه ي آن احتمال كراهت در مقام پذيرش باشد . از سوي ديگر اگر بخواهيم امر الهي را تشريعي بگيريم نيز با محذور ديگري مواجه خواهيم شد و آن اين است كه چنانچه از آيات و روايات بدست مي آيد ملائكه مشمول هيچ تكليفي نيستند و از اين رو هيچ پيامبر ، رسالت ، تبشير و انذار ، وعده و وعيد ، بهشت و جهنم ، حلال و حرام براي ايشان وجود ندارد و آفرينش آنها چنانچه در حق جن و انس گفته اند توام با اختيار و رد و قبول نيست و پذيرش و امتناع اصولا" براي انها معناي روشني ندارد پس قبول و پذيرش ، جايي معنا دارد كه احتمال وقوع نيز باشد .

 

                                                                                 كتاب ابليس عاشق يا فاسق

                                                                                            صفحه 34