سیروان

دانشمندان جبر يهودي و عرب بر پايه ي كارهاي بابلي و يوناني بناهاي تازه اي ساختند و از آن ميان مهمتر از همه كار شاعر ايراني عمر خيام است كه معادلات دو مجذوري و درجه سوم را طبقه بندي كرده و به حل بعضي از آنها پرداخته است . انتقال جبر عربي و اسلامي به مغرب زمين مانند مثلثات از مجراي عبري و لاتيني صورت گرفت و اين پيش از آن بود كه جبر در ميان مسلمين به اوج خود رسيده باشد . جبر عربي كه به جهان باختري لاتيني انتقال پيدا كرد شامل اكتشافات عمر خيام نبود . انتقال جبر پيش از خيامي اسلامي در سال 1145 به دو طريق صورت گرفت كه يكي از آنها ترجمه ي كتاب جبر ومقابله خوارزمي به وسيله ي رابرت چستر بود و ديگري انتشار ترجمه ي لاتيني رساله ي عربي ابراهام برحيه به وسيله ي پلاتو از مردم تيولي .

نخستين كتاب اصيل لاتيني جبر، كتاب حساب تاليف لئوناردو فبيو ناجي از اهالي پيسا بوده است . پس از آن به كندي پيشرفتي حاصل ميشد . قدم بزرگ بعد از آنرا ايمانوئل بونفيس از مردم تاراسكون برداشت و قدم بزرگتر از آن را يك نفر پاريسي به نام نيكولا شوكه كه در حدود سال 1484 در شهر ليون صاحب اسم و رسم شده بود  . در آن سال و در آن شهر وي كتاب خود به نام مثلث علم عدد را تكميل كرد كه مشتمل بر انديشه هاي پر ثمري بود از قبيل مقايسه ي دو تصاعد هندسي و حسابي ( نقطه لوگاريتم ) .

                                                                                     كتاب شش بال علم

                                                                                           جرج سارتون  

                                                                                              صفحه 45